print

Nieuwe Sanitatie: wat zijn de volksgezondheidsrisico’s?

Terug
Datum: 11-10-2017

Op 28 september 2017 vond in Amersfoort de 15e Platformbijeenkomst Nieuwe Sanitatie plaats, met als thema volksgezondheid. Tijdens de dag werd een beeld geschetst van de gezondheidsrisico’s waar we nu met conventionele sanitatiesystemen mee te maken hebben en hoe dat kan veranderen met de komst van decentrale systemen.

>Uitgebreid verslag en presentaties

Volgens Bert Palsma (STOWA/Rioned) gaan we tegenwoordig op een andere manier om met ons stedelijk water. We organiseren City-swims en we willen energie en grondstoffen uit afvalwater terugwinnen. We willen het stedelijk watersysteem klimaatrobuust maken. Bij al die ontwikkelingen moeten we volgens hem de volksgezondheid niet vergeten. Misschien kunnen we goed leven met deze risico’s, maar we moeten ze wel kennen om de juiste afwegingen te kunnen maken, aldus Palsma

Koe knuffelen
Frans van Knapen (Em. Hoogleraar Universiteit Utrecht) gaf in zijn presentatie met tal van voorbeelden aan dat kennis over volks- en diergezondheidsaspecten zelden heeft geleid tot verantwoord beleid of gedrag. Zo werd het uitrijden van rioolslib uit milieuoverwegingen verboden, niet uit oogpunt van volksgezondheid. Hoewel het volgens hem toch niet zo moeilijk is de volksgezondheidseffecten aan te tonen. Het veronachtzamen van de gevaren van koe-knuffelen en waterspeelplaatsen is hem een doorn in het oog. Nog steeds zijn er discussies over de gevaren bij riooloverstorten en hij verwacht dat er ook de komende jaren genoeg stof is voor discussie en actie.

Antibioticaresistentie
Imke Leenen (H2Oké/STOWA) liet zien dat er een duidelijk verband is tussen de aanleg van de riolering en de afname van het aantal aan water gerelateerde ziektegevallen. Er is dus wel degelijk een goede reden geweest om te rioleren. Ze benadrukte dat het goed is om ook bij nieuwe ontwikkelingen de risico’s te blijven (onder)kennen en vooral het gezond verstand te gebruiken. Mensen zouden wat dat betreft zelf ook wel wat bewuster mogen worden. Decentrale vormen van sanitatie kunnen daar een rol in spelen. Daarna ging Heike Schmitt (RIVM) in op de rol van de afvalwaterketen bij de verspreiding van de antibioticaresistente bacteriën. De door haar uitgevoerde studie levert vooralsnog heel veel vragen op. Duidelijk is wel dat rwzi's, foutaansluitingen en riooloverstorten belangrijke bronnen zijn van resistente bacteriën, maar het is gelukkig niet zo dat er een extra concentratie van deze bacteriën in de RWZI optreedt. Mariëlle Dirven (GGD) ging in haar bijdrage in op de rol van de GGD in het afvalwaterbeheer. De GGD werkt, afgezien van de preventieve controle bij bepaalde inrichtingen, vooral reactief. Pas als er iets mis gaat, komt de GGD in beeld. De GGD is normaliter niet betrokken als er bijvoorbeeld een overstort wordt verplaatst.

Heel verschillend
Na de pauze bleek dat er in projecten heel verschillend met het aspect volksgezondheid wordt omgegaan. Elize Kronenberg (BWWB) gaf aan dat de gemeente Den Bosch zeer bezorgd was om de volksgezondheid met betrekking tot een helofytenfilter, en eerst een uitgebreide monitoring wilde uitvoeren voordat hergebruik van het effluent als toiletspoeling zou worden toegestaan. Brendo Meulman (Desah) vertelde dat bij hen de randvoorwaarde was dat er geen extra risico’s voor de gezondheid zouden zijn. Er is in het nieuwe-sanitatieproject in Sneek daarom ook geen sprake van hergebruik van water. Het blijkt overigens dat vacuümtoiletten de aërosolen juist het toilet intrekken in plaats van verspreiden, en daarmee het gezondheidsrisico verkleinen. Carolien van Merksteijn (TAUW) liet zien dat de volksgezondheidsaspecten ook zijn meegenomen in haar onderzoek naar stadslandbouw. Bjartur Swart (STOWA) ging vooral in op de wijze waarop gezondheid in Blankenham is meegenomen. In dat project, over decentrale sanitatie als mogelijk alternatief voor drukriolering, bleek het vooral te gaan om een goede balans tussen mogelijke risico’s en voordelen. Toen er over de voordelen en de risico’s voldoende bekend was, kon de projectgroep een genuanceerd standpunt innemen. Hij liet daarbij zien dat een praktijkervaring (als een bezoek aan een helofytenfilter met de betrokkenen) veel meer overtuigt dan dikke rapporten.

Meer duidelijkheid
Hoogheemraad van Delfland en bestuurslid van de Unie van Waterschappen Ingrid ter Woorst sloot de middag af met een (bestuurlijke) reflectie. Met betrekking tot nieuwe sanitatie gaf zij aan dat we naast kennis eigenlijk meer duidelijkheid moeten krijgen over wat we wanneer en waar bereikt willen hebben. We hebben een punt op de horizon nodig. Dat punt zou je bijvoorbeeld over dertig jaar kunnen leggen (dus in 2050). Dan zijn de zuiveringen afgeschreven en hebben we geen last meer van desinvesteringen. Als we dat beeld nu kunnen schetsen dan kunnen we ons daarop richten. Ze gaf aan dat het thema volksgezondheid de aandacht heeft, maar dat de vraag is welke stappen er nu gezet zouden moeten worden. De waterschapswereld is daarover verdeeld: een deel wil meters maken en grootse onderzoeken uitvoeren, terwijl een ander deel liever afwacht tot de problematiek zich meer openbaart. Wat dat betreft, is er een analogie met de discussie indertijd met betrekking tot medicijnresten en andere microverontreinigingen. Het is volgens haar verstandig het thema volksgezondheid praktisch te benaderen en steeds goed na te denken. Laten we eerst in beeld brengen waar nu de problemen liggen en de hotspots die ertoe doen selecteren. Het is te vroeg om er nu al grootschalig op in te zetten, vond Ter Woorst.

Nieuws & Agenda

Agenda archief

2017
November
Oktober
September
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
2016
December
November
Oktober
September
Augustus
Juni
Mei
April
Maart
2015
December
November
Oktober
September
Augustus
Juli
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
2014
December
November
Oktober
September
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
2013
December
November
Oktober
September
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
2012
December
November
Oktober
September
Augustus
Juni
Mei
April
Maart
Februari
2011
December
November
Oktober
September
Juli
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
2010
December
November
Oktober
September
Juli
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
2009
December
November
Oktober
September
Juli
Juni
Mei
April
Maart
Februari
2008
November
Oktober
September
Juni
Mei
April
Maart
Februari
2007
December
November
Oktober
September
Juni
April
Maart
Februari
Januari
2006
November
Oktober
September
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari
2005
December
November
Oktober
September
Juni
April
Maart
Februari
Januari
2004
December
September
Juni
Mei
Maart
Februari
Januari
2003
December
November
Oktober
test